Trong các hệ thống tự động hóa công nghiệp, Van bi điều khiển khí nén là thiết bị quan trọng giúp kiểm soát dòng chảy nhanh, chính xác và ổn định. Tuy nhiên, do phải làm việc liên tục dưới tác động của áp suất, môi chất và khí nén, van rất dễ xuống cấp nếu không được bảo trì đúng cách. Nhiều sự cố như rò rỉ, đóng mở chậm, kẹt van hoặc hỏng bộ truyền động đều xuất phát từ việc thiếu bảo trì định kỳ.

Việc xây dựng và tuân thủ một checklist bảo trì định kỳ cho van bi điều khiển khí nén giúp phát hiện sớm rủi ro, kéo dài tuổi thọ thiết bị và đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, hiệu quả.

Vì sao cần checklist bảo trì định kỳ

Bảo trì theo cảm tính hoặc chỉ xử lý khi xảy ra sự cố thường dẫn đến chi phí cao và dừng hệ thống ngoài kế hoạch. Checklist bảo trì giúp chuẩn hóa quy trình kiểm tra, đảm bảo không bỏ sót các hạng mục quan trọng.

Ngoài ra, checklist còn giúp đánh giá tình trạng van theo thời gian, từ đó lên kế hoạch thay thế hoặc nâng cấp hợp lý trước khi xảy ra hư hỏng nghiêm trọng.

Kiểm tra tổng thể bên ngoài van

Hạng mục đầu tiên trong checklist là kiểm tra tổng thể tình trạng bên ngoài của van bi điều khiển khí nén. Quan sát thân van, bộ truyền động và các mối liên kết để phát hiện nứt vỡ, ăn mòn hoặc biến dạng.

Cần đảm bảo bộ truyền động được lắp chắc chắn, không rung lắc và không có dấu hiệu nước, bụi hoặc hóa chất xâm nhập vào vỏ ngoài.

Kiểm tra tình trạng hoạt động đóng mở

Trong quá trình bảo trì, cần vận hành thử van để đánh giá khả năng đóng mở. Van phải phản hồi nhanh, dứt khoát và lặp lại ổn định qua nhiều chu kỳ.

Nếu phát hiện van đóng mở chậm, giật cục hoặc không đạt đủ hành trình, đây là dấu hiệu cho thấy cần kiểm tra sâu hơn các bộ phận liên quan.

Kiểm tra độ kín của van

Độ kín là yếu tố then chốt đối với van bi điều khiển khí nén. Cần kiểm tra xem van có bị rò rỉ lưu chất khi đã đóng hoàn toàn hay không.

Rò rỉ dù nhỏ cũng là dấu hiệu cho thấy gioăng làm kín đã mòn, bi van bị xước hoặc có cặn bẩn bám trong thân van. Phát hiện sớm giúp tránh hư hỏng lan rộng.

Kiểm tra gioăng làm kín và bi van

Gioăng làm kín cần được kiểm tra về độ đàn hồi, độ mòn và tình trạng bề mặt. Gioăng cứng, rạn nứt hoặc biến dạng cần được thay thế ngay.

Bi van cũng cần được kiểm tra bề mặt tiếp xúc. Nếu bi bị xước, bám cặn hoặc ăn mòn, khả năng làm kín sẽ suy giảm và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất vận hành.

Kiểm tra trục van và liên kết cơ khí

Trục van là bộ phận truyền lực từ bộ truyền động đến bi van. Trong checklist bảo trì, cần kiểm tra trục có bị cong, lỏng hoặc mòn không.

Các bu lông, khớp nối cơ khí cần được siết lại nếu có dấu hiệu lỏng. Liên kết chắc chắn giúp đảm bảo chuyển động chính xác và giảm rung khi vận hành.

Kiểm tra bộ truyền động khí nén

Bộ truyền động khí nén cần được kiểm tra khả năng tạo lực và độ ổn định. Quan sát quá trình đóng mở để phát hiện rò rỉ khí, tiếng ồn hoặc rung bất thường.

Nếu bộ truyền động bị rò rỉ khí bên trong hoặc giảm lực rõ rệt, cần xem xét thay phớt, sửa chữa hoặc thay mới để đảm bảo hiệu suất cho van bi điều khiển khí nén.

Kiểm tra hệ thống cấp khí nén

Nguồn khí nén cấp cho van phải sạch, khô và ổn định. Trong checklist bảo trì, cần kiểm tra bộ lọc khí, bộ điều áp và đường ống dẫn khí.

Xả nước ngưng trong bộ lọc, vệ sinh hoặc thay lõi lọc nếu cần. Kiểm tra áp suất khí cấp để đảm bảo nằm trong dải cho phép của bộ truyền động.

>>> Xem thêm: Van bi ren điều khiển khí nén Haitima

Kiểm tra van điện từ và phụ kiện điều khiển

Van điện từ điều khiển khí cần được kiểm tra khả năng đóng mở, phản hồi tín hiệu và tình trạng rò rỉ. Van điện từ bị kẹt hoặc phản hồi chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ đóng mở của van bi.

Ngoài ra, cần kiểm tra các phụ kiện như công tắc hành trình hoặc cảm biến phản hồi nếu có.

Kiểm tra rò rỉ khí trong toàn hệ thống

Rò rỉ khí là nguyên nhân làm giảm hiệu suất và tăng chi phí vận hành. Trong checklist bảo trì, cần kiểm tra các đầu nối, ống dẫn và cổng khí bằng cách quan sát hoặc sử dụng dung dịch tạo bọt.

Xử lý triệt để rò rỉ giúp duy trì áp suất ổn định và kéo dài tuổi thọ bộ truyền động.

Đánh giá chu kỳ vận hành và lịch sử bảo trì

Việc ghi nhận số chu kỳ đóng mở và lịch sử bảo trì giúp đánh giá chính xác mức độ hao mòn của van bi điều khiển khí nén. Dựa trên dữ liệu này, có thể điều chỉnh chu kỳ bảo trì hoặc lên kế hoạch thay thế hợp lý.

Chu kỳ bảo trì khuyến nghị

Thông thường, van bi điều khiển khí nén nên được bảo trì định kỳ từ 6 đến 12 tháng. Với hệ thống vận hành liên tục hoặc môi trường khắc nghiệt, chu kỳ có thể rút ngắn để đảm bảo an toàn.

Kết luận

Checklist bảo trì định kỳ cho van bi điều khiển khí nén là công cụ quan trọng giúp duy trì hiệu suất, độ an toàn và tuổi thọ của thiết bị. Từ kiểm tra cơ khí, độ kín, gioăng, bộ truyền động đến hệ thống khí nén và phụ kiện điều khiển, mỗi hạng mục đều đóng vai trò thiết yếu.

Thực hiện bảo trì theo checklist không chỉ giúp phòng ngừa sự cố mà còn tối ưu chi phí vận hành, đảm bảo van bi điều khiển khí nén hoạt động ổn định và bền bỉ trong suốt vòng đời sử dụng.